Leksykon kamieni szlachetnych - litera D i F

Diament

Diament jest minerałem z gromady pierwiastków rodzimych, a jego nazwa pochodzi od słów niepokonany i niezniszczalny, odnosząc się do jego wyjątkowej twardości. Diament jest najtwardszą substancją występującą w przyrodzie. Antoine Lavoisier udowodnił, że diament jest czystym węglem, spalając go pod szklanym kloszem za pomocą promieni słonecznych skupionych soczewką. Diament jest bezbarwny lub barwiony na różne odcienie kolorów – takie jak żółty, niebieski, różowy, zielony oraz czarny. Ma diamentowy połysk, a jego twardość w skali Mohsa wynosi 10.

Diamenty występują w dwóch rodzajach złóż – w pierwotnych oraz wtórnych. Złoża pierwotne znajdują się w miejscu, w którym powstały i dzielimy je na kimberlitowe oraz perydotytowe. Złoża wtórne są złożami przeniesionymi w inne okolice. Wyróżniamy złoża eluwialne, deluwialne, aluwialne złoża diamentonośne, okruchowe pochodzenia morskiego, lodowcowe, pochodzenia eolicznego oraz mieszane. Większe znaczenie pod względem wydobytych i wydobywanych do tej pory diamentów mają złoża wtórne. Diamenty występują w Indiach, Rosji, Australii, Republice Południowej Afryki, Demokratycznej Republice Konga, Brazylii, Botswanie, Namibii, Sierra Leone, Senegalu i innych miejscach. Najstarsze odkryte diamenty mają od 3 do 4,25 mld lat.

Wartość diamentu jest zależna od jego czystości jak i koniunktury na rynku oraz innych czynników. Ogólnie można założyć, że diament 100 karatowy jest warty około 850 tysięcy złotych. Największy znaleziony dotychczas diament noszący nazwę Cullinan był warty 25 mln złotych. Odpowiednio oszlifowane diamenty są nazywane brylantami. Co ciekawe, tylko 10-20% wszystkich wydobywanych kamieni nadaje się do obróbki jubilerskiej. Diament ma bardzo szerokie zastosowanie – poza jubilerstwem jest używany do produkcji papierów ściernych, narzędzi tnących i skrawających. Ponadto wyrabia się z niego pasty termoprzewodzące, filiery, twardościomierze, igły fonograficzne czy dozymery. Diamenty są wykorzystywane również jako elementy w aparaturze naukowej i medycznej.

Diament od wieków jest owiany tajemnicą i istnieje wiele legend o jego pochodzeniu i właściwościach. Powiadano, że posiadanie tego kamienia chroni właściciela przed zarazą i całkowicie uwalnia od demonów i diabłów, odpędzając również nocne mary. Zdolność trzymania nadprzyrodzonych sił na dystans sprawiła, że powstał zwyczaj podarowywania pierścionków zaręczynowych z diamentami. Moda ta zakorzeniła się na stałe już w XVI wieku. Jedną z pierwszych legend dotyczących diamentów jest opowiedziana rzekomo przez Arystotelesa przypowieść o diamentowej dolinie. Aleksander, uczeń Arystotelesa, dotarł do doliny w której znajdowały się diamenty, roiło się tam jednak od węży. Aleksander kazał ustawić zwierciadło, a żmije po przejrzeniu się w nim poumierały. Nikt nie chciał zejść w dół po kamienie, więc uczeń Arystotelesa zasięgnął rady u mędrców. Poradzili mu, aby rzucił w dolinę kawały mięsa czekając, aż drapieżne ptaki wyniosą je na górę. Gdy ptaki uniosły się w powietrze z pożywieniem, jego ludzie śledzili je i zbierali diamenty, które pospadały z kawałków mięsa.

Diament symbolizuje mądrość i oświecenie. Posiada wiele właściwości leczniczych – przenosi wibrację do serca, mózgu oraz tkanek. Kamień dba o powodzenie we wszystkich sferach życia i pomaga w bogaceniu się, spełnianiu marzeń. Możemy zawdzięczać mu również pomoc w tworzeniu bliskich relacji z ludźmi. Diament leczy bezsenność, wzmacnia serce i rozwija intuicję. Emanuje pozytywną energią, która doda każdemu właścicielowi lekkości i spełnienia. Jest lekarstwem na zazdrość, umacnia samoświadomość i pomaga w walce ze stresem.

Fluoryt

Fluoryt jest szeroko rozpowszechnionym minerałem należącym do gromady halogenków. Kamień wykazuje się dużą zmiennością zabarwienia, a wielobarwność wykazują nawet pojedyncze okazy. Najczęstszą barwą pod jaką można oglądać fluoryt to zielony, fioletowy, turkusowy, żółty, różowy, brązowy i zielono-fioletowy. Jego połysk jest szklisty, a twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 4.

Fluoryt tworzy sześcienne lub ośmiościenne kryształy osiągające czasami duże rozmiary. Występuje często w formie nalotu, naskorupienia czy żyły oraz jako bliźniak krzyżowy. W swojej czystej formie jest bezbarwny, w przyrodzie zabarwia się na różne kolory. Wiele próbek fluorytu wykazuje właściwości fluorescencyjne w świetle UV. Fluoryt występuje głównie razem z minerałami kruszcowymi cynku, srebra i ołowiu pod postacią żył hydrotermalnych oraz w pegmatytach i skałach osadowych. Czasami jest spotykany w skałach magmowych. Kamień występuje głównie w Wielkiej Brytanii, Kanadzie, USA, Niemczech, Szwajcarii i we Włoszech. W Polsce jest znajdowany w Masywie Śnieżnika, w Górach Kaczawskich i na Pogórzu Izerskim.

Jego nazwa pochodzi od łacińskiego słowa fluere, czyli płynąć. Jego nazwa pochodzi stąd, że potrafi on obniżać temperaturę topnienia szeregu innych minerałów, które potocznie mówiąc zaczynają płynąć. Od jego nazwy pochodzą określenia fluoru i zjawiska fluorescencji. Fluor jest szeroko stosowany w przemyśle szklarskim oraz ceramicznym, optycznym, chemicznym i metalurgicznym. Ma duże znaczenie kolekcjonerskie i naukowe, bywa stosowany jako kamień jubilerski, ozdobny. Niegdyś minerału używano w hutnictwie jako topnika innych kamieni. Jego zróżnicowanie kolorystyczne powodowało, że od starożytności był ceniony jako kamień ozdobny. W starożytnym Rzymie wytwarzano z niego wielobarwne wazy o nazwie murrhins.

Fluoryt posiada właściwości wspierające przemianę materii i oczyszczanie organizmu z toksyn. Pomaga walczyć ze stresem i pogłębia koncentrację i zdolności analityczne w codziennym życiu. Kamień wspiera głębsze spojrzenie na otaczająca nas rzeczywistość i podejmowanie słusznych decyzji. Według medycyny ludowej fluoryt korzystnie działa na reumatyzm i artretyzm, wzmacniając ogólną fizyczną kondycję, układ nerwowy i cały organizm. Kamień chroni również przed chorobami układu kostnego, kręgosłupa i zębów. Jest to również idealny kamień dla osób przepracowanych i zestresowanych, które pracują umysłowo.